ปัญหาที่มักพบเมื่อติดตั้ง Waterstop ผิดวิธี และแนวทางการแก้ไข เพื่อหยุดการรั่วซึม
ในงานก่อสร้างโครงสร้างใต้ดิน เช่น ชั้นใต้ดิน สระว่ายน้ำ หรือถังเก็บน้ำ Waterstop (แผ่นกันน้ำ) ถือเป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันน้ำ รั่วซึม ผ่านรอยต่อคอนกรีต (Construction Joint) แต่สิ่งที่น่าเจ็บปวดใจที่สุดสำหรับเจ้าของโครงการและวิศวกร คือการพบว่า… “ลงทุนซื้อ Waterstop อย่างดีมาใส่ แต่ทำไมน้ำยังรั่ว?”
ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากคุณภาพของวัสดุเสมอไปครับ จากประสบการณ์หน้างานกว่า 80% ปัญหาการ รั่วซึม เกิดจาก “การติดตั้งที่ผิดวิธี” หรือความประมาทเลินเล่อในขั้นตอนการเทคอนกรีต ทำให้แผ่น Waterstop ที่ควรจะเป็นเขื่อนกั้นน้ำ กลายเป็นเพียงเศษพลาสติกที่ฝังอยู่ในปูนโดยไร้ประโยชน์
บทความนี้ ผมจะพาไปชำแหละปัญหาที่มักพบเมื่อติดตั้ง Waterstop ผิดวิธี ว่าเกิดจากอะไร มีผลเสียอย่างไร และที่สำคัญคือ “จะแก้ไขอย่างไร” เมื่อความผิดพลาดได้เกิดขึ้นแล้ว เพื่อกู้คืนโครงสร้างที่แห้งสนิทกลับคืนมาครับ

4 ความผิดพลาดในการติดตั้ง Waterstop ที่ทำให้เกิดการ “รั่วซึม”
การรู้เขารู้เรา รบร้อยครั้งชนะร้อยครั้ง การรู้จุดผิดพลาดจะช่วยให้เราป้องกันและตรวจสอบหน้างานได้แม่นยำขึ้นครับ
- แผ่น Waterstop ล้ม พับ หรือเคลื่อนตัว (Displacement)
นี่คือปัญหาคลาสสิกที่สุดของ PVC Waterstop ครับ
- สาเหตุ: เกิดจากการยึดแผ่น Waterstop กับเหล็กเสริมไม่แน่นหนาพอ หรือขณะเทคอนกรีต ช่างเทจี้คอนกรีตลงไปที่แผ่นโดยตรง ทำให้แรงกระแทกของปูนดันให้แผ่นพับงอ หรือล้มลงไปกองกับพื้น
- ผลเสีย: เมื่อแผ่นพับงอ ระยะทางเดินของน้ำ (Tortuous Path) จะสั้นลง หรือเกิดช่องว่างให้น้ำไหลข้ามแผ่นไปได้ง่ายๆ ทำให้ประสิทธิภาพการกัน รั่วซึม ลดลงจนแทบเป็นศูนย์
- แนวทางป้องกัน: ต้องผูกลวดกิ๊บ (Eyelets) ของแผ่น Waterstop เข้ากับเหล็กเสริมให้แน่นทุกระยะ 30-50 ซม. และต้องกำชับคนเทปูนให้เทไล่จากด้านข้าง ห้ามเทใส่แผ่นโดยตรง
- การเกิดโพรงคอนกรีต (Honeycombing) รอบแผ่น
- สาเหตุ: คอนกรีตมีความข้นเหลวไม่เหมาะสม (Stiff mix) หรือการจี้สั่นคอนกรีต (Vibration) ไม่ทั่วถึง โดยเฉพาะบริเวณใต้ปุ่มหรือครีบของ Waterstop ที่น้ำปูนไหลเข้าไปยาก
- ผลเสีย: เกิดเป็นโพรงอากาศหรือรูพรุนรอบๆ แผ่นกันน้ำ กลายเป็น “ทางด่วน” ให้น้ำวิ่งลอดผ่านโพรงเหล่านี้จนเกิดการ รั่วซึม ทะลุเข้ามาอีกฝั่งได้ แม้แผ่นจะตั้งตรงสวยงามก็ตาม
- แนวทางป้องกัน: ใช้คอนกรีตที่มีค่า Slump เหมาะสม และใช้เครื่องจี้คอนกรีตจี้บริเวณรอบๆ Waterstop อย่างระมัดระวังเพื่อให้มั่นใจว่าน้ำปูนหุ้มแผ่นมิดชิด
- การเชื่อมต่อแผ่นไม่สนิท (Improper Splicing)
จุดตายของ PVC Waterstop คือจุดต่อความยาวครับ
- สาเหตุ: ช่างมักง่าย ใช้วิธีวางแผ่นซ้อนทับกัน (Overlapping) เฉยๆ หรือใช้กาวยางติด แทนที่จะใช้ความร้อนเชื่อมละลายเนื้อพลาสติก
- ผลเสีย: รอยต่อที่ไม่เป็นเนื้อเดียวกันคือกุญแจที่เปิดให้น้ำไหลผ่านได้ น้ำจะแทรกตัวผ่านรอยซ้อนทับนั้นและ รั่วซึม เข้าสู่โครงสร้าง
- แนวทางป้องกัน: ต้องใช้ “มีดความร้อน” (Heater Blade) เชื่อมละลายเนื้อ PVC ให้หลอมเป็นเนื้อเดียวกัน 100% และตรวจสอบด้วยการดึงทดสอบทุกจุด
- ยางบวมน้ำ “บวมก่อนกำหนด” (Premature Swelling)
สำหรับ Swelling Waterstop ข้อผิดพลาดมักเกิดจากสภาพอากาศ
- สาเหตุ: ติดตั้งยางบวมน้ำทิ้งไว้แล้วฝนตกใส่ หรือมีน้ำขังในแบบหล่อ ทำให้ยางดูดน้ำและขยายตัวเต็มที่ก่อนที่จะเทคอนกรีตทับ
- ผลเสีย: เมื่อเทคอนกรีตจริง ยางที่บวมไปแล้วจะหดตัวลงเมื่อแห้ง หรือไม่มีแรงขยายตัวเหลือเพื่ออุดรอยต่ออีกต่อไป เกิดช่องว่างให้น้ำ รั่วซึม ได้
- แนวทางป้องกัน: ติดตั้งยางบวมน้ำเป็นขั้นตอนสุดท้ายก่อนปิดแบบ หรือหาพลาสติกคลุมกันฝน หากยางบวมไปแล้ว “ต้องลอกทิ้งแล้วติดใหม่” สถานเดียวครับ

แนวทางการแก้ไขเมื่อเกิดการ “รั่วซึม” แล้ว (Post-Construction Repair)
หากความผิดพลาดเกิดขึ้นไปแล้ว คอนกรีตแข็งตัวแล้ว และพบว่ามีน้ำ รั่วซึม เข้ามาทางรอยต่อ เราไม่สามารถทุบตึกเพื่อใส่ Waterstop ใหม่ได้ครับ แต่เรามีวิธีซ่อมแซมทางวิศวกรรมดังนี้:
วิธีที่ 1: การยิงโฟมพียู (PU Injection Grouting)
เป็นวิธีที่นิยมและได้ผลดีที่สุดสำหรับการหยุดน้ำที่มีแรงดัน
- หลักการ: เจาะรูคอนกรีตบริเวณรอยต่อที่มีการ รั่วซึม ให้เอียงตัดผ่านแนวรอยต่อ จากนั้นอัดน้ำยา Polyurethane Foam เข้าไปด้วยเครื่องอัดแรงดันสูง
- การทำงาน: เมื่อน้ำยา PU เจอความชื้นในรอยแตก มันจะขยายตัวเป็นโฟมแน่น (คล้ายฟองน้ำแต่แข็ง) วิ่งไปตามรอยแตกและช่องว่างรอบๆ Waterstop ที่ติดตั้งผิดพลาด เพื่ออุดตายทุกช่องทางเดินน้ำ
- ข้อดี: หยุดน้ำได้ทันที ไม่ต้องขุดดินด้านนอก
วิธีที่ 2: การทำระบบกันซึมชนิดตกผลึก (Crystalline Waterproofing)
เหมาะสำหรับรอยรั่วที่ไม่รุนแรง หรือน้ำซึมแบบเหงื่อ
- หลักการ: สกัดผิวหน้ารอยต่อให้เป็นร่องตัว V (V-groove) แล้วอุดด้วยซีเมนต์ซ่อมแซมชนิดพิเศษ (Repair Mortar) จากนั้นทาเคลือบด้วย Crystalline Waterproofing (เช่น BETEC M-5)
- การทำงาน: สารเคมีจะซึมเข้าไปในเนื้อคอนกรีตและสร้างผลึกแก้วไปอุดรูพรุนและโพรงเล็กๆ รอบ Waterstop ช่วยบล็อกความชื้นได้ถาวร
วิธีที่ 3: การติดตั้งแผ่นกันซึมเสริม (Joint Sealing Tape)
ใช้สำหรับรอยต่อที่แห้งแล้ว แต่ต้องการป้องกันไว้ก่อน
- หลักการ: ใช้แผ่นเทปกันซึมที่มีความยืดหยุ่นสูง (เช่น Hypalon Tape) ปิดทับรอยต่อตลอดแนว โดยใช้กาว Epoxy เป็นตัวยึด
- ข้อดี: ช่วยรองรับการขยับตัวของรอยต่อได้ดี (Expansion Joint) และกันน้ำได้ 100% จากภายนอกผิว
บทสรุป: กันไว้ดีกว่าแก้ (Prevention is better than Cure)
ปัญหาการ รั่วซึม จากการติดตั้ง Waterstop ผิดวิธี เป็นฝันร้ายที่มีค่าใช้จ่ายในการแก้ไขสูงมาก (แพงกว่าค่าติดตั้งตอนแรกหลายเท่า) ดังนั้น สิ่งที่สำคัญที่สุดไม่ใช่การหาวิธีซ่อม แต่คือ “การควบคุมคุณภาพ” (QC) ตั้งแต่ขั้นตอนการก่อสร้าง
- สำหรับผู้รับเหมา: ต้องอบรมช่างให้เข้าใจความสำคัญของ Waterstop และเทคนิคการติดตั้งที่ถูกต้อง
- สำหรับเจ้าของโครงการ: ควรมีวิศวกรคุมงานตรวจสอบความเรียบร้อยของ Waterstop ทุกจุดก่อนอนุญาตให้เทคอนกรีต
จำไว้เสมอว่า Waterstop ที่ติดตั้งผิด ก็เหมือนระเบิดเวลาที่รอวันทำงาน การใส่ใจในรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ นี้ จะช่วยปกป้องอาคารของคุณจากความเสียหาย และช่วยให้คุณนอนหลับสบายโดยไม่ต้องกังวลเรื่องน้ำ รั่วซึม ครับ
หากคุณกำลังมองหา เคมีภัณฑ์งานก่อสร้างและโซลูชันงานกันซึม/ซ่อมแซมโครงสร้างคุณภาพ ติดต่อสอบถาม ขอคำปรึกษา และสั่งซื้อได้ที่ Line @899exwad หรือโทร 02-552-6468 / อีเมล [email protected] เลือกชมสินค้าและบริการได้ที่ เว็บไซต์ psw-chemical.com เปลี่ยนงานก่อสร้างของคุณให้ “แข็งแรง ปลอดภัย และได้มาตรฐาน” ด้วยบริการจาก บริษัท ภัศวาลย์ จำกัด (PSW Chemical) วันนี้!




